Netophobia, hypoxiphilia και δαιμονοποίηση της δύναμης του μέσου

Στη σφαίρα της επικαιρότητας εμφανίστηκε το παράξενο περιστατικό της εισαγωγής ενός 15χρονου σε κωματώδη κατάσταση στο ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης, ο οποίος σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει δένοντας μία πετσέτα γύρω από το λαιμό του, σύμφωνα με οδηγίες που άντλησε μέσω internet (για την πλήρη είδηση εδώ).

Σήμερα σε εκπομπή της πρωινής ειδησεογραφικής ζώνης, δόθηκε η διάσταση, ότι την ώρα του συμβάντος ο νεαρός ήταν μακριά από υπολογιστή, ενώ φαίνεται να έκανε την ενέργεια αυτή, για να νιώσει την ικανοποίηση που προκαλεί η απότομη οξυγόνωση του εγκεφάλου, μετά από την προσωρινή διακοπή της. Περισσότερο, όμως, τονίστηκε το γεγονός, ότι ο παθών πρέπει να πληροφορήθηκε για όλα αυτά χρησιμοποιώντας πηγές του διαδικτύου. Και ακολούθησαν, φυσικά, και οι γνωστές παραινέσεις προς γονείς κλπ.

Δεν είναι η πρώτη φορά, που το internet παρουσιάζεται ως απειλή, ως χώρος ή μέσο, το οποίο μπορεί να παρασύρει άτομα ειδικά νεαρής ηλικίας σε συμπεριφορές παραβατικές ή επικίνδυνες για τα ίδια. Δεν είναι, επίσης, λίγα τα παραδείγματα, που κάτι τέτοιο έχει όντως συμβεί. Θεωρώ, ωστόσο, την όλη κριτική, έτσι τουλάχιστον όπως τίθεται, άστοχη και αδόκιμη.

Το συγκεκριμένο περιστατικό ουσιαστικά είναι πρακτική εφαρμογή μιας γνωστής διαστροφικής σεξουαλικής συμπεριφοράς, της υποξυφιλίας. “H παραφιλία αυτή χαρακτηρίζεται από επίτευξη ή αύξηση της σεξουαλικής διέγερσης λόγω της μειωμένης παροχής αρτηριακού αίματος, η οποία προκαλεί έλλειψη οξυγόνου και αύξηση διοξειδίου του άνθρακος. Η έλλειψη οξυγόνου επιτυγχάνεται με ποικίλες μεθόδους, όπως πίεση στο στήθος, βρόγχο σε λαιμό, πλαστική σακκούλα, μάσκα, και χημικές ουσίες…”, σύμφωνα με τον πιστότερο ορισμό που βρήκα (εδώ).

Η υποξυφιλία, ή αλλιώς ασφυξιοφιλία, έχει εμφανιστεί σε πολλά λογοτεχνικά κείμενα εδώ και μερικούς αιώνες, όπως στη νουβέλα Justine του Μαρκήσιου ντε Σαντ, ενώ μέχρι τις μέρες προκαλεί το ενδιαφέρον λογοτεχνών και σεναριογράφων, ακόμη και mainstream έργων. Αντιλαμβάνεται, κανείς, ότι υπάρχει πληθώρα αναφορών για κάποιον που ενδιαφέρεται να ενημερωθεί σχετικά. Για να μη λάβω υπόψη μου και τα γνωστά illustration lifestyle περιοδικά, τα οποία έχουν ανάγει το σεξ (και όλα τα παρελκόμενα) σε αυτοσκοπό της ύπαρξής τους.

Αφού, λοιπόν, είναι τέτοια η πληθώρα της σχετικής πληροφόρησης, αδυνατώ να κατανοήσω, σε τι ακριβώς συνίσταται η απειλή του διαδικτύου. Πιθανά οι ανησυχούντες να έχουν στο μυαλό τους την ευκολία πρόσβασης σε οποιοδήποτε πληροφοριακό υλικό, σε συνδυασμό με την ουσιαστική αδυναμία των γονέων να παρέμβουν σε αυτό. Δεκτό ως έχει. Είναι ικανή η παραπάνω θέση, όμως, να θεμελιώσει μία φοβία γύρω από το Internet και τις επιπτώσεις της χρήσης του από νεαρά άτομα;

Στον πολυδαίδαλο ιστό της σημερινής ουρμπανιστικής κοινωνίας, κίνδυνοι υπάρχουν, ενδεχόμενα σε κάθε δραστηριότητα ενός εφήβου, και όχι μόνο. Δε χρειάζεται να απαριθμήσω τις απειλές, οι οποίες θα δικαιολογούσαν ένα καθημερινό δεκάλεπτο οικογενειακό κήρυγμα. Απέναντι στις απειλές αυτές, μπορεί να είναι λύση ο αποκλεισμός της πρόσβασης στην πληροφόρηση; Είναι σα να λέμε “δε θα πας γήπεδο”, “δε θα βγεις με τους φίλους σου”, “δε θα αγοράζεις περιοδικά” ή “τι είναι αυτό το βιβλίο που πήρες”.

Από τη στιγμή, που αργά ή γρήγορα, αυτός που αναζητεί μια πληροφορία θα τη βρει, θεωρώ ότι το μοντέλο αντιστάθμισης των υπαρκτών και σοβαρών κινδύνων, δεν μπορεί να είναι άλλο, παρά ο ανοικτός διάλογος στα πλαίσια θεσμών, όπως η οικογένεια κυρίως, αλλά και το σχολείο. Να δώσει η υστερία της θέση της στην κατανόηση της ανάγκης που έχουν οι έφηβοι για “ψάξιμο”. Είναι δύσκολος δρόμος, βέβαια, και απαιτεί πολλά κιλά υπομονή και τεκμηρίωση. Όμως είναι, θαρρώ, ο μόνος δρόμος, που απογυμνώνει τις απειλές και τους κινδύνους από την όποια γοητεία ασκούν στην ανήσυχη εφηβική φαντασίωση.

~ από Dream Geizer στο 10/1/2008.