Παγκόσμιες ημέρες περιβάλλοντος και άλλες ανάλαφρες ιστορίες για καναπέδες

Τη θέση μου για τις παγκόσμιες ημέρες γενικώς, την έχω αναπτύξει σε διάφορα άρθρα μέσα από το Under Const-Action. Σήμερα 8/12, Παγκόσμια Ημέρα Δράσης ενάντια στην Κλιματική Μεταβολή, έκανα για πρώτη φορά παράξενες σκέψεις. Τι ενέργεια ξοδεύω αυτή τη στιγμή, για να έχω ανοικτό το PC μου, να γράψω τούτο το άρθρο, ώστε να διαμαρτυρηθώ για την κλιματική μεταβολή και τη γενικότερη καταστροφική πολιτική που στρέφεται ενάντια στην ισορροπία της φύσης;

Δεν έχω εικόνα από τη διαμαρτυρία στο Σύνταγμα, πάντως η αντίστοιχη εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη απέτυχε παταγωδώς. Ίσως γιατί δε δουλεύτηκε ανάλογα. Ίσως θυσιάστηκε στο βωμό κομματικών ανταγωνισμών. Ίσως γιατί ο καναπές του σπιτιού ή του καφενείου είναι μια κακή συνήθεια που έγινε ανάγκη.

Επειδή μέχρι σήμερα δεν έχω αλλάξει γνώμη για τη νεφελώδη σκοπιμότητα των οποιωνδήποτε “Παγκόσμιων Ημερών”, θα αναδημοσιεύσω κομμάτια από τρία παλιότερα άρθρα, αφού επαναλάβω, ότι τελικά το ζήτημα του περιβάλλοντος είναι ζήτημα κατ’ αρχήν συνείδησης, κυρίως όμως αγώνα ενάντια στον καταναλωτισμό και στο αδηφάγο παγκοσμιοποιημένο καπιταλιστικό κέρδος.

1. (Άλλη μια) Παγκόσμια Ημέρα (Καταστροφής) Περιβάλλοντος

Πάντα αναρωτιώμουν, ποια η σκοπιμότητα των Παγκόσμιων Ημερών. Αφ’ ενός, προφανώς και δεν επιλύουν κανένα πρόβλημα από μόνες τους. Αφ’ ετέρου, λειτουργούν περισσότερο απευθυνόμενες στο θυμικό και την ευαισθησία των (απολιτίκ;) πολιτών όπου γης. Φοβάμαι, δε, ότι κυρίως συμβάλλουν στην εξισορρόπιση των ενοχικών συνδρόμων μας από την αντίστροφη, τον υπόλοιπο χρόνο, δράση μας.

Υπάρχει, όμως, πάντα η πιθανότητα, η εκτεταμένη πληροφόρηση για το συγκεκριμένο ζήτημα, όπως αυτή παρέχεται από τα media κάθε τέτοια παγκόσμια ημέρα, να δημιουργεί συνθήκες προβληματισμού και αυτενέργειας σε κάποιους. Το κακό, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι η αυτενέργεια από μόνη της, έξω από κάθε πλαίσιο πολιτικού προβληματισμού, ούτε σε λύσεις οδηγεί, αλλά ούτε και συμβάλλει στην αντιμετώπιση των αιτίων του προβλήματος.

2. Που ρίχνουμε το λάδι μετά το μαγείρεμα;

Σε καμία περίπτωση, βέβαια, η παραπάνω προτεινόμενη αυτενέργεια, δεν αποτελεί απάντηση στην επιταχυνόμενη περιβαλλοντική επιβάρυνση. Συντάσσομαι με αυτούς που υποστηρίζουν, ότι δεν πρόκειται να υπάρξει αναστροφή της τάσης αυτής μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα, που σαν πρώτη ερμηνευτική μεταβλητή έχει την ‘αξία στον μέτοχο’, δηλαδή το κέρδος. Επειδή, λοιπόν, το οικολογικό ζήτημα είναι κοινωνικό ζήτημα, και συνεπώς ζήτημα κοινωνικής οργάνωσης, απαιτείται δράση τόσο σε πολιτικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο.

3. Πάει κι αυτή η Blog Action Day

Δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε παρά μερικά χρόνια πίσω, όταν άρχισαν, με τις καλύτερες προθέσεις, να καθιερώνονται οι διάφορες παγκόσμιες μέρες. … Έχουμε φτάσει πια σε μια πλήρη απαξίωση του θεσμού της παγκόσμιας μέρας, μια και για οποιοδήποτε λήμμα υπάρχει στο λεξικό, θα υπάρχει πιθανότατα και η αντίστοιχη ημέρα, εν είδη ορθόδοξου εορτολόγιου.

Δεν ισχυρίζομαι, ότι για το περιβαλλοντικό ζήτημα δεν αξίζει να αφιερώνεται μία, ίσως δέκα, ακόμη και εκατό δράσεις, τοπικές και παγκόσμιες. Νιώθω, όμως, τον κίνδυνο, ότι η υπερβολική χρήση του όπλου αυτού, θα φθείρει την αποτελεσματικότητά του. Επιπλέον, δεν μπορεί να μας διαφεύγει η ψυχοαπελευθερωτική διάσταση των γενικευμένων ηλεκτρονικών δράσεων, όπως η χθεσινή blog action day. Φαίνεται να δημιουργείται η (ψευδ-) αίσθηση, ότι με το να αναρτήσουμε ένα banner, ή να γράψουμε ένα post, εξαντλούμε το χρέος μας απέναντι στο περιβάλλον, στην κοινωνία, μα κυρίως στις Ερινύες μας.

Υποστηρίζω την οργανωμένη δράση τέτοιου τύπου ως πρώτο βήμα συλλογικοποίησης ενός αιτήματος. Δεν μου αρκεί, όμως, να παραμένουμε στο περιθώριο διαμαρτυρόμενοι, και να περιμένουμε από άλλους να μας λύσουν το πρόβλημα, αν τύχει να μας ακούσουν. Βέβαια, όταν η φωνή είναι δυνατή, γκρεμίζει και τείχη. Στην τύχη, όμως;

Επιμένω στην αντίληψή μου, ότι οι οργανωμένες δράσεις είναι επιτυχημένες, όταν υπερβαίνουν την απλή συμμετοχή, τη διαμαρτυρία. Όταν οδηγούν στη δημιουργία ισχυρών κινημάτων, όταν βρίσκουν το δρόμο προς ένα ‘δια ταύτα’ ρεαλιστικό ή ουτοπικό, ικανό πάντως να θρυμματίσει καναπέδες και να χαλυβδώσει αγωνιστικές συνειδήσεις.

~ από Dream Geizer στο 8/12/2007.