Στην πλάτη των νέων οι μεταρρυθμίσεις στο Ασφαλιστικό

αναδημοσίευση άρθρου μου από τη συνδικαλιστική εφημερίδα ‘Κατάθεση’

Το Ασφαλιστικό είναι ένα ζήτημα που μπαίνει ως πρόταγμα στα εργατικά αιτήματα και διεκδικήσεις. Αυτό δεν είναι τυχαίο, αν αναλογιστούμε τη σπουδαιότητα της κατάκτησης που ενσωματώνεται στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης, που σήμερα είναι αυτονόητος θεσμός, αλλά κάποτε χρειάστηκαν αγώνες για να καθιερωθεί. Δεν είναι επίσης τυχαίο το μειωμένο ενδιαφέρον των νέων εργαζόμενων για το θέμα αυτό, καθότι τα όποια ωφελήματα θα τα απολαύσουν μετά από 30-35 χρόνια. ‘Ποιος ζει, ποιος πεθαίνει μέχρι τότε’, είναι μια συνηθισμένη απάντηση, όταν συζητώ με νέους συναδέλφους για το θέμα αυτό. Είναι όμως έτσι;

Είναι γνωστό, ότι η κατάσταση στο Ασφαλιστικό, σε τίποτα δεν μοιάζει με την κατάσταση που ίσχυε για τους παλαιότερους (πριν το 1993) ασφαλισμένους. Δεν μπορεί, όμως, να μας αφήνει αδιάφορους ως νέους, το γεγονός, ότι όποια αλλαγή («μεταρρύθμιση») συνέβη στο Σύστημα έκτοτε, επιβάρυνε τις νεότερες γενιές εργαζόμενων. Η τάση αυτή για χειροτέρευση των όρων ασφάλισης των νέων, ενισχύεται μέχρι σήμερα, και έρχεται να προστεθεί στη χειροτέρευση των όρων εργασίας και στις επισφαλείς εργασιακές σχέσεις.

Ας πάρουμε τα πράγματα απ’ την αρχή. Όταν μιλάμε για Ασφαλιστικό, εννοούμε ένα σύστημα είσπραξης εισφορών μέσω κρατήσεων από το μισθό, το οποίο με συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις προσφέρει παροχές στους δικαιούχους μετά την αποχώρησή τους από την εργασία. Στην Εθνική Τράπεζα, το Σύστημα Ασφάλισης αποτελείται από:

• το Ταμείο Κύριας Σύνταξης , στο οποίο καταβάλουν εισφορές οι υπάλληλοι της ΕΤΕ, η Τράπεζα και το Ελληνικό Δημόσιο, και αποδίδει τον κύριο κορμό της σύνταξης,

• το Ταμείο Επικουρικής Σύνταξης , με εισφορές από τους εργαζόμενους και την Τράπεζα, το οποίο αποδίδει τη συμπληρωματική επικουρική σύνταξη,

• το Ταμείο Αυτασφάλειας, που χρηματοδοτείται μόνο από εμάς και αποδίδει το ‘εφάπαξ’,

• το Ταμείο Υγείας (ΤΥΠΕΤ), που παρέχει υπηρεσίες Υγείας και Ιατροφαρμακευτικής Περίθαλψης στα μέλη του.

Η ΔΑΣ υπερασπίζεται τις βασικές αρχές του Ασφαλιστικού Συστήματος στην ΕΤΕ, οι οποίες είναι:

• ο δημόσιος και κοινωνικός χαρακτήρας

• η αναδιανεμητική λειτουργία με την παροχή σύνταξης βάσει κοινωνικών όρων και όχι η απλή ανταπόδοση στο μέλλον των εισφορών

• η αλληλεγγύη των γενεών, η λογική αλληλουχία, δηλαδή, των δικαιωμάτων της μίας γενιάς με τις υποχρεώσεις της επόμενης.

Το κύριο πρόβλημα με το Ασφαλιστικό Σύστημα, γενικότερα αλλά και ειδικότερα στα πλαίσια της ΕΤΕ, είναι, ότι από το 1992 και μετά εφαρμόστηκαν μια σειρά από πολιτικές, οι οποίες, δυστυχώς, επιδείνωσαν τη θέση των νέων ασφαλισμένων, σε τέτοιο βαθμό και με τέτοιο τρόπο, ώστε να δικαιολογείται ο ισχυρισμός, ότι εφαρμόζονται ρατσιστικοί διαχωρισμοί σε βάρος των νέων, με κριτήριο και μόνο την ημερομηνία που ξεκίνησαν να δουλεύουν. Χωρίς, μάλιστα, να λαμβάνονται υπόψη οι λαθροχειρίες από όλες τις κυβερνήσεις, όπως η άτοκη δέσμευση των αποθεματικών των ταμείων, η χρησιμοποίησή τους για παροχή επιχορηγήσεων, ή η ζημιογόνα ‘αξιοποίησή’ τους σε χρηματιστηριακά ή δομημένα παιχνίδια. Συγκεκριμένα:

1. Νόμος 2084/1992 (Κυβέρνηση Ν.Δ. – Υπουργός Σιούφας)

Με το νόμο αυτό, ο οποίος σηματοδότησε την αρχή των παρεμβάσεων στο ασφαλιστικό σύστημα, αρχικά αυξήθηκαν τα όρια ηλικίας των ασφαλισμένων από το 1982 και έπειτα. Ειδικότερα, για τους ασφαλισμένους μετά το 1993, τροποποιείται το καθεστώς ασφάλισής τους, και ισχύουν γι αυτούς οι όροι συνταξιοδότησης του ΙΚΑ, πράγμα που σημαίνει αυξημένα όρια ηλικίας, μειωμένες εισφορές για εργαζόμενο και εργοδότη, αλλά και μειωμένη σύνταξη ως ποσοστό του τελευταίου μισθού.

Το χειρότερο από όλα, επιβάλλεται ο διαχωρισμός των εργαζομένων, σε ασφαλισμένους πριν το 1992 & σε ασφαλισμένους μετά το 1992. Αυτό αποτελεί στην πράξη ένα χτύπημα στη βασική αρχή της αλληλεγγύης των γενεών, καθώς ισχύουν διαφορετικές προϋποθέσεις για διαφορετικές κατηγορίες εργαζόμενων.

2. Νόμος 3029/2002 (Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ – Υπουργός Ρέππας)

Αποτέλεσμα του νόμου αυτού είναι η επικείμενη ενσωμάτωση του Ταμείου Κύριας Σύνταξης στο Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών ΙΚΑ (ΕΤΑΜ). Βασικό επακόλουθο είναι η σταδιακή μείωση συντάξεων από το 80% του τελευταίου μισθού στο 70% του μέσου όρου της τελευταίας πενταετίας. Επίσης, η αύξηση των ορίων ηλικίας για άνδρες και γυναίκες (για πρώτη φορά) στα 37 έτη εργασίας (11.100 ένσημα). Με το νόμο αυτό δημιουργείται μία ακόμη κατηγορία, οι ασφαλισμένοι μετά το 2002, και ενισχύεται με τον τρόπο αυτό η λεγόμενη ‘σαλαμοποίηση’ των εργαζόμενων και των δικαιωμάτων τους.

Ο παρακάτω πίνακας είναι εξαιρετικά διαφωτιστικός, για το τι ακριβώς παιχνίδι παίχτηκε στις πλάτες των νέων:

Παλαιοί ασφαλισμένοι έως 31-12-1992Γενικά όρια 1) 4.500 ημέρες & 65 ετών άνδρες 4.500 » & 60 » γυναίκες   2) 10.000 » & 62 » άνδρες 10.000 » & 57 » γυναίκες   3) 10.500 » & 58 » άνδρες 10.500 » & 57 » γυναίκες   4) 11.100 » χωρίς όριο ηλικίας άνδρες 11.100 » »» γυναίκες     Ελάχιστη σύνταξη 3.500 » & 65 ετών ελάχιστη σύνταξη έως τα ¾ της κατώτερης   Μητέρες με ανήλικο παιδί 5.500 » & 55 ετών (ανήλικο παιδί κάτω των 18 ετών)

Νέοι ασφαλισμένοι από 1-1-1993Γενικά όρια 1) 4.500 ημέρες & 65 ετών (για άνδρες & γυναίκες )   2) δεν ισχύει     3) δεν ισχύει     4) 11.100 ημέρες χωρίς όριο ηλικίας (για άνδρες & γυναίκες)     Ελάχιστη σύνταξη δεν ισχύει Μητέρες με ανήλικο παιδί 6.000 ημέρες & 55 ετών ( ανήλικο παιδί κάτω των 18 ετών)

3. Νόμος 3371/2005 (Κυβέρνηση Ν.Δ. – Υπουργός Αλογοσκούφης)

Αφού ξεκαθαρίστηκε το τοπίο με το ταμείο Κύριας Σύνταξης με το νόμο Ρέππα, ενορχηστρώθηκε η επόμενη επίθεση, με θύμα αυτή τη φορά το Ταμείο Επικουρικής Σύνταξης. Με το νόμο 3371, οποίος είναι ακόμη στα δικαστήρια, καθιερώθηκε η ενσωμάτωση των Επικουρικών Ταμείων στο ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ, μέσω ενός ενδιάμεσου μορφώματος, του ΕΤΑΤ. Η ΔΑΣ συντάχθηκε με την ΟΤΟΕ, που εξαρχής αντέδρασε, και ο κλάδος επέδειξε έναν πολυήμερο μαχητικό αγώνα. Η διοίκηση της ΕΤΕ, την τελευταία μέρα της σχετικής προθεσμίας και παρά τις περί αντιθέτου δεσμεύσεις της, δήλωσε ενδιαφέρον για την ένταξή της στις ρυθμίσεις του νόμου αυτού. Πρόσφατα, μάλιστα, οι εισφορές των νέων υπαλλήλων (προσλ. μετά το 2005), παρακρατούνται υπέρ ΙΚΑ-ΕΤΕΑΜ. Αυτό σημαίνει αυτόματα κατάργηση της ασφαλιστικής συνέχειας και πρόβλημα για την πληρωμή των παλαιών δικαιούχων, αλλά και μείωση της επικουρικής σύνταξης των νέων από 36% σε 20%.

Ενδιαφέρον έχει το παρακάτω συνοπτικό παράδειγμα, που δείχνει, πως επηρεάζεται αρνητικά το ύψος της σύνταξης για τους ασφαλισμένους μετά το 1993. Το παράδειγμα υπολογίστηκε για υποθετικό μισθό 1.545 €, χωρίς επίδομα συζύγου ή τέκνων:

Μισθός1.545,25 €«» «» «» «» «» «»

Ένσημα   4.500 5.100 6.000 7.500 9.000 10.500 11.700

ΣύνταξηΠαλαιών540,84 € 571,74 € 618,10 € 695,36 € 888,52 € 1.081,68 € 1.236,20 €

Σύνταξη ΝΕΩΝ463,57 €525,40 € 618,10 € 772,62 € 927,15 € 1.081,68 € 1.081,61 € !!!

ΠαρατηρήσειςΜείον 77,27 € 17% Μείον 46,34 € 9% Ίσα ποσά Αύξηση 77,26 € 11% Αύξηση 38,63 € 4% Ίσα ποσά Μείον 154,59 € 15%

Μετά από όλα αυτά, γίνεται σαφές, ότι δεν υπάρχει περιθώριο για αδράνεια. Το ζήτημα του Ασφαλιστικού είναι ζήτημα κυρίως των νέων. Αν σκεφτούμε, ότι

• γίνονται διακρίσεις σε βάρος μας, οι οποίες επιβαρύνουν το μέλλον μας, και βασίζονται σε μια ρατσιστική αντιμετώπισή της γενιάς μας

• οι παλαιότεροι υπάλληλοι της ΕΤΕ θα πάρουν σύνταξη στο 80% του μισθού τους ενώ εμείς ούτε καν 70%

• η επικουρική μας σύνταξη περιορίζεται στο 20% από 36%, ανεβάζοντας τις συνολικές απώλειες σε 26% κι ο Θεός βοηθός για τα επόμενα χρόνια

τότε μένει για μας τους νέους ένας μόνο δρόμος. Αυτός της εγρήγορσης, της συσπείρωσης γύρω από τη συλλογική δράση. Να απαιτήσουμε τώρα και για πάντα:

Καμία ανοχή στο διαχωρισμό παλιών και νέων ασφαλισμένων

Εξίσωση όλων των προκλητικών διαφορών

Κανένα ροκάνισμα των αποθεματικών στο βωμό των χρηματιστηρίων. Επένδυση σε δημόσιους τίτλους σταθερής απόδοσης, που να καλύπτει την απώλεια από τον πληθωρισμό

Κανένας πόρος χαμένος για τα Ασφαλιστικά Ταμεία της ΕΤΕ. Οι πόροι που εξοικονομούνται από την εφαρμογή των νόμων να επιστρέψουν στο Σύστημα Ασφάλισης

Άμεση καταβολή από το Δημόσιο των χρωστούμενων εισφορών και καταπολέμηση της ειφοροδιαφυγής και της μαύρης εργασίας

~ από Dream Geizer στο 30/10/2007.